Nasza strona wykorzystuje pliki cookies, jeśli wyrażasz zgodę na ich używanie, zostaną zapisane w pamięci twojej przeglądarki. W przypadku nie wyrażenia zgody nie jesteśmy w stanie zagwarantować pełnej funkcjonalności strony! O ciasteczkach możesz przeczytać więcej tutaj
naszywka-godlo-polski-nowy-wzor.png

ZESPÓŁ SZKÓŁ

PONADGIMNAZJALNYCH NR 6

Get Adobe Flash player

ULOTKA DLA RODZICÓW: „A B C AGRESJI „

rozmiar czcionki

Agresja z języka łacińskiego (Aggresio) oznacza napaść, a w psychologicznym rozumieniu to spowodowanie szkody psychicznej lub fizycznej. 

Agresja powstaje z wielu różnych powodów, ze względu na które wyróżnia się trzy główne rodzaje agresji :

  1. obronną – w razie zagrożenia bądź ataku z zewnątrz;
  2. instrumentalną – dla realizacji celów praktycznych, symbolicznych, ideologicznych
  3. dla przyjemności – przyjemność może pochodzić z agresywnej aktywności, bądź z efektu czynności.

Agresja młodych ludzi może przyjąć bardzo różne objawy. Jest ona charakterystyczną cechą dla młodzieży impulsywnej, nieopanowanej, rozchwianej emocjonalnie, zdarza się jednak, że zachowania agresywne występują także u osób spokojnych, lękliwych, zamkniętych w sobie. Agresję często łączy się z frustracją, która ją wywołuje, powodując rozluźnienie napięcia emocjonalnego. Przejawy agresji w stosunku do ludzi i rzeczy występują dość wcześnie, gdyż już małe dzieci w przypadku kary, braku zainteresowania lub niespełnienia życzenia przez dorosłych reagują  gniewem. W przypadku zlekceważenia takich zachowań u dzieci w późniejszym życiu może u nich wystąpić i utrwalić się nawyk agresywnego działania. Im dziecko jest młodsze, tym agresja jest bardziej bezpośrednia, gdyż obejmuje zarówno kontakt fizyczny jak i słowa. U dzieci w wieku szkolnym można wyróżnić pewne specyficzne prawidłowości agresywnego zachowania się np. : bunt przeciwko autorytetom dorosłych, wagarowanie, huśtawka emocjonalna,  kradzieże, kłamanie, włóczęgostwo, objawy neurotyczne, chuligaństwo, przestępczość, zaawansowane nerwice. Okres dojrzewania u nastolatków jest krytycznym momentem dla kształtowania się ich tożsamości. Jest to poszukiwanie własnego istnienia, odrębnego od otoczenia. 

W okresie dojrzewania obserwowany wzrost postaw buntowniczych i zachowań agresywnych młodych ludzi jest przede wszystkim próbą rozwiązywani problemów własnej tożsamości. Kiedy proces socjalizacji przebiega w odpowiednim środowisku wychowawczym, jednostka nie jest bezradna, gdyż dysponuje pewnym zasobem wiedzy, która wyznacza dalsze kierunki procesu autokreacyjnego. Jednym z większych problemów młodego człowieka jest negatywna grupa rówieśnicza. To w takiej grupie rówieśniczej młodzi ludzie najczęściej uczą się niebezpiecznych technik przestępczych, usprawiedliwień dla łamanych norm, specjalizują techniki destruktywne czy mogą popaść w uzależnienia. W klasie szkolnej agresywni wychowankowie nie są lubiani przez rówieśników, ani przez osoby dorosłe. Agresywna młodzież budzi najwięcej negatywnych ocen, jest odrzucana ale też niekiedy niezwykle popularna, gdyż swoim zachowaniem wyróżnia się na forum grupy. 

Dla eskalacji przemocy i agresji mają znaczenie m. in. takie czynniki, jak:

 

  1. ogólna aprobata tych zjawisk
  2. minimalizowanie negatywnej oceny skutków własnej grupy agresji w porównaniu z agresją innych
  3. uzasadnienie agresywnego postępowania wyższymi racjami
  4. anonimowość relacji interpersonalnych
  5. rozproszenie odpowiedzialności za zachowania agresywne w relacjach społecznych.

 

Zachowania agresywne i przemoc są to środki łatwo dostępne 

i przynoszące natychmiastową satysfakcję. Agresja to droga do uzyskania własnej tożsamości, poczucia własnej wartości i kontroli nad sytuacjami, z którymi młodzi ludzie często nie mogą sobie poradzić. W ostatnich latach można zaobserwować wzrost agresji w szkołach, przedszkolach, placówkach wychowawczych a także na ulicach. Konflikty w klasie, zaczepki kolegów, problemy z nauczycielami, kłótnie w domu przyczyniają się u dzieci do różnych form agresji. Granica wieku gwałtownie się obniża.

W każdym wieku najczęściej występującą formą agresji jest agresja fizyczna – czyli atak skierowany na inną osobę, przyjmujący formę uderzenia, pobicia powodującego zadanie bólu lub uszkodzenia ciała. 

Są to reakcje lub zamierzenia, których celem jest krzywda fizyczna lub ból fizyczny ofiary przez użycie siły fizycznej oraz przemocy przeciwko innym ludziom. Oprócz agresji fizycznej bardzo popularną formą jest agresja słowna, najczęściej stosowana wśród dorastającej młodzieży. Przejawia się w występowaniu przykrych i szkodliwych dla atakowanej osoby bodźców słownych w formie wyśmiewania, przezywania, straszenia, grożenia, poniżania godności osobistej. Innymi formami agresji, które wymienia Z. Skorny są : agresja symboliczna i ukryta. Agresja symboliczna jest skierowana na przedmioty symbolizujące dla agresora osobę, w odniesieniu do której chciałby on przejawić agresję, ale z różnych powodów jest to niemożliwe. Są to zachowania typu : podarcie fotografii, zniszczenie listów od osoby, która zerwała dotychczasowe więzi uczuciowe. 

Agresja ukryta zwana wyobrażeniową przejawia się w marzeniach o zemście, pobiciu nie lubianej osoby lub zniszczeniu należących do niej przedmiotów. Agresywne dzieci sprawiają duże problemy wychowawcze, ponieważ w ich zachowaniu jest brak zdyscyplinowania powodujący naruszenie zasad i norm regulujących współżycie społeczne. Takie dzieci wywierają destruktywny wpływ na  układ stosunków społecznych w grupie, powodując powstawanie w niej różnych konfliktów. 

   W literaturze przedmiotu można spotkać również podział na agresję bezpośrednią i pośrednią, które utożsamia się z agresją fizyczną i werbalną. Agresja werbalna to reakcje, które powodują psychologiczne lub społeczne zagrożenie jednostki, będące skutkiem nieotrzymania nagrody lub brakiem szacunku społecznego. Gdy istnieje cel gniewu lub osoba prowokująca agresję, wtedy mówi się o agresji bezpośredniej, natomiast kiedy nie ma konkretnego celu lub okrężną drogą skierowana jest na określoną osobę o agresji pośredniej. Agresywne zachowania są przede wszystkim wynikiem oddziaływania określonych czynników oraz modeli, którymi mogą być rodzice, koledzy, bohaterowie książek czy telewizji. Kryzys wartości i autorytetów, brak wzorców, perspektyw życiowych i lęk przed jutrem są najczęstszymi przyczynami agresji. Do walki z szerzącą się agresją powinno przyłączyć się całe społeczeństw

 

ULOTKA :   „ JAK RADZIĆ SOBIE Z AGRESJĄ ? „ 

Karl Benien 

 

Gdy między dwiema osobami otwiera się przepaść wypełniona rozczarowaniami, urazami, gniewem, wściekłością i agresją, trudno wybudować nowe mosty. Dlatego w przypadku konfliktu istotne znaczenie dla wielu ludzi ma wiedza o tym, jak poradzić sobie z agresją, nie robiąc nikomu krzywdy. Jeśli chcemy nie unikać konfliktów, lecz stawić im czoła, to musimy stawić czoła także naszym uczuciom agresji.

 Pojęcie agresji odnosi się szczególnie do zachowania, które ma za podstawę gniew. Rozróżniając między składnikiem emocjonalnym, czyli gniewem, a działaniem z niego wynikającym, czyli agresją, robimy duży krok naprzód, jeśli chodzi o sposób traktowania zachowania agresywnego, ponieważ gniew jako emocja może, ale nie musi wyrażać się w agresji. Agresja nie musi być koniecznie uwarunkowana gniewem, ale można ją rozumieć jako naturalny wyraz gniewu jako emocji.

Obchodzenia się z trudnymi uczuciami uczymy się zapewne głównie na podwórku, w domu i na zajęciach w naszej zupełnie osobistej szkole życia. Gdy jesteśmy dorośli, sięgamy po ów wzór zachowania własnej roboty jak po ziółka na uspokojenie.

 

Teoretycznie możemy wyróżnić trzy formy agresji:

  1. agresję "eksplozywną", na przykład: gotowanie się ze złości, wybuchanie złością, wpadanie w złość, krzyczenie ze złości oraz wybuchy agresji, takie jak napady gniewu i ataki szału;
  2. agresję "implozywną" i skierowany przeciwko sobie gniew, zarzuty czynione pod własnym adresem, poczucie winy, zgorzknienie, użalanie się nad sobą i nienawiść w stosunku do siebie;
  3. agresję ukrytą, formy niebezpośrednie i subtelne "schowki" na agresję, jak kpina, sarkazm, przebiegłość i zdradliwość, wyśmiewanie się, bluźnienie, odsądzanie od czci i wiary albo mówienie źle o kimś, narzekanie, lamentowanie, zrzędzenie, bezgłośne szantażowanie miną cierpiętnika albo "konsekwentne, nieubłagane i bezkompromisowe robienie tego, co konieczne i właściwe!".

Na potrzeby sytuacji służbowych radzi się postępować według trzech kroków:

  1. "Policz do 100" albo - jako alternatywa - "prześpij się z tym". Wcześniej filozof Francis Bacon powiadał, że kto potrafi zapanować nad gniewem chwili, oszczędza sobie dnia ubolewania.
  2. W domu zdjąć z siebie ciężar gniewu poprzez rozmowę z partnerem życiowym lub przyjaciółmi albo wyładować emocje w sporcie lub czymś podobnym, żeby
  3. ze spokojem i umiarkowaniem podejść do ogniska konfliktu, nie odnosząc poparzeń.

 

Ponieważ gniew i wściekłość są często uczuciami łatwo wybuchającymi i o dużej energii, nasuwa się pytanie, jak nad nimi panować. Zwłaszcza na polu zawodowym jest ważne, żeby w przypływie gniewu nie powiedzieć szybko czegoś, czego nie chcemy powiedzieć, a później żałować. Chodzi o to, żeby tak dalece zapanować nad tą emocją, abyśmy ciągle nie narażali się na jej wybuch i nie byli przymusowo kontrolowani przez kogoś z zewnątrz. Ale chodzi także o to, aby nie panować nad emocjami zbyt mocno, ponieważ zatracamy ten sposób spontaniczność zawartą w każdym uczuciu i umyka nam jego sens. Ciągła kontrola i panowanie nad sobą mogą czasem utrudniać konstruktywne traktowanie gniewu.

  Gniew i wściekłość są tak samo ważnymi uczuciami jak strach i miłość oraz że za naszymi "twardymi" uczuciami ukrywają się często inne - "miękkie", przy czym te twarde chronią te miękkie. Nie jesteśmy w stanie odczuwać tych podstawowych emocji (nawet tych "pięknych"), jeśli nie dopuszczamy do siebie i nie czujemy w sobie wszystkich (nawet tych "brzydkich"). Emocje są różnymi postaciami energii. Jeśli zatrzymuje się je w sobie, tworzą blokady i napięcia, na przykład w krzyżu, ramionach, żołądku, szczęce, czole lub genitaliach. Te zapory nie dopuszczają niemal innych uczuć tak, że ubożeje nasza sfera przeżyć.

My, ludzie, posiadamy odmienne potencjały agresji. Ludzie o chorobliwej skłonności do wpadania we wściekłość i inni, którzy czują w sobie potężny gniew, muszą wykształcić w sobie umiejętność niewybuchania natychmiast, lecz opanowania się w danej sytuacji. Żeby tego dokonać muszą najpierw, z jednej strony, dowiedzieć się, że ich gniew należy do nich (i do tych, którzy kiedyś go wywołali) i że ich silna agresja ma swoje źródło w ich przeszłości. Z drugiej strony muszą się nauczyć, że jest wiele rzeczy na świecie, których nie zdołają uregulować, skontrolować i opanować.

           Inna grupa dorosłych nauczyła się już dawno unikać agresji. Było to w danym czasie dla nich konieczne i jest jednocześnie tragedią. Konieczne, ponieważ stanowiło ochronę albo nawet strategię przetrwania, tragiczne, bo drogi ucieczki i sposoby unikania czegoś mogą mieć negatywne skutki dla zdrowia psychicznego i fizycznego. Wielu dorosłych nie miało w dzieciństwie dobrych wzorów do naśladowania i nie wie, jak można właściwie obchodzić się z gniewem. A do tego przeżyli i zapamiętali równanie: gniew + agresja = ból i opuszczenie. Kiedy byli wściekli, bito ich, odpychano, pogardzano nimi, ośmieszano, ignorowano i karano milczącym odrzuceniem, wysyłano do łóżka bez kolacji albo zamykano w pokoju aż "zgrzecznieją". To, że dziś nie potrafią wyrazić swojego oburzenia, bezradności, podniecenia albo agresji wobec innych ludzi, jest spowodowane przede wszystkim tym, że wtedy nie wolno im było pokazywać takich uczuć i zachowań. Nauczyli się być "milutcy", powstrzymywać gniew i usuwać go ze świadomości. Chcą być grzecznymi dziewczynkami i stuprocentowymi harcerzami - przyzwoici, grzeczni, uprzejmi, rycerscy, mili, uważni i życzliwi. Hołdują zasadzie: "wytrzymać - przetrzymać - trzymać język za zębami", dławiąc się nią.

 

Dlatego stopniowe konfrontowanie innych ludzi z własnym gniewem na płaszczyźnie emocjonalno-energetycznej jest żmudne ale możliwe. Im więcej zdobędziemy doświadczenia w obchodzeniu się z tym uczuciem, tym łatwiej możemy nauczyć się właściwego okazywania gniewu.